Edukacja w instytucjach oświaty opiera się przede wszystkim na sprawdzaniu wiedzy, jaką posiadł uczeń, toteż istotne jest systematyczne przeprowadzanie klasówek. Zdanie każdego takiego testu jest konieczne, jeśli uczeń chce z powodzeniem kontynuować naukę. Jednakże, jedyną nagrodą, jaką można uzyskać za znakomicie zdaną klasówkę, jest wysoka ocena.
Poza tym, ta metoda egzekwowania wiedzy nie zawsze satysfakcjonuje uczniów
wymagających, szukających nowych wyzwań. Podobne osoby chciałyby być bardziej docenione i pragną się wykazać, zwłaszcza w interesującej ich dziedzinie. Uczniowie tacy z chęcią biorą więc udział w najróżniejszych olimpiadach i konkursach, które stanowią istotny element w procesie kształcenia. Takie turnieje organizowane są w niemal wszystkich szkołach i innych instytucjach oświatowych, począwszy od przedszkola, przez gimnazjum, a na uniwersytetach kończąc.
Zarówno konkursy, jak i olimpiady odbywają się na różną skalę, a zatem są to wewnątrzszkolne turnieje, jak i potyczki na poziomie krajowym czy jeszcze szerszym. Oczywiście, im wyższa ranga konkursu, tym większa jego renoma i bardziej atrakcyjne nagrody dla laureatów. Jednakże, to nie jedynie pieniądze czy niezwykle drogi sprzęt są jedynymi korzyściami, płynącymi z udziału w olimpiadzie.
Laureaci tych konkursów uczą się samodzielności i doskonalą swoje umiejętności, a przy tym nierzadko są zapraszani na prestiżowe uczelnie. Nie dziwi więc fakt, że różnego rodzaju olimpiady cieszą się ogromną popularnością. Praktycznie każdy może się przy tym wykazać nieprzeciętną wiedzą z danego zakresu, gdyż wybór konkursów tematycznych, np. matematycznych czy językowych, jest niezwykle szeroki.